3 juni jl. deed de Hoge Raad een belangrijke uitspraak inzake de volgende kwestie: Lange tijd was het onduidelijk of de koper van onder eigendomsvoorbehoud geleverde zaken een geldig pandrecht kan vestigen op zijn voorwaardelijk eigendomsrecht. De koper wordt namelijk pas volwaardig eigenaar van de gekochte zaken nadat de koopsom volledig is betaald aan de leverancier. Dankzij het arrest Rabobank/Reuser is daar nu duidelijkheid over.

Zaak Reuser/Rabobank

In de casus Reuser/Rabobank oordeelde de Hoge Raad onlangs dat een koper van onder eigendomsvoorbehoud geleverde zaken een geldig pandrecht kan vestigen op zijn voorwaardelijk eigendomsrecht. 

Koper en verkoper zijn volgens de Hoge Raad beide voorwaardelijk eigenaar indien de volledige koopsom nog niet voldaan is. Het is voor beide partijen mogelijk om een pandrecht op de zaak vestigen: voor de verkoper met een ontbindende voorwaarde en voor de koper met een opschortende voorwaarde. Na voldoening van de (resterende) koopsom wordt het voorwaardelijk eigendomsrecht van koper, een onvoorwaardelijk eigendomsrecht. De financier - met pandrechten - van de koper krijgt dan een pandrecht zonder voorwaarden en kan zich vervolgens verhalen op deze zaken. Op grond van het arrest Reuser/Rabobank is duidelijk geworden dat dit ook het geval is als de (resterende) koopsom pas na het uitspreken van het faillissement wordt voldaan.

Positie financiers versterkt

De uitspraak van de Hoge Raad is voordelig voor de financieringspraktijk omdat de positie van financiers door het arrest wordt versterkt. Het kan nu voor financiers aantrekkelijk zijn de resterende koopsom te betalen indien het openstaande bedrag lager is dan de verkoopwaarde van de zaak. De zaken vallen dan vervolgens ook onder het pandrecht.  

Niet alleen voor de financieringspraktijk maar ook voor ondernemingen heeft het arrest voordelen. Omdat de omvang van voorraden waarop ten behoeve van de financier een pandrecht kan worden gevestigd groter is,  zijn de (te bieden) zekerheden ruimer dan voor het wijzen van het arrest werd aangenomen, waardoor er een betere dekking is. Verder maakt het arrest voor leveranciers de kans groter dat in geval van faillissement van de koper, er alsnog betaling van de openstaande factuur plaatsvindt. Voor het laatste geval raden wij leveranciers dan ook aan na te gaan of een eigendomsvoorbehoud met afnemers is overeengekomen in de koopovereenkomst of de algemene voorwaarden en of dit eigendomsvoorbehoud goed in elkaar steekt. 

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Jorne Kloots is als advocaat onder andere gespecialiseerd in het insolventierecht en staat u graag te woord.

De advocaten van De Bok staan ondernemingen maar ook financiers en schuldeisers in faillissementen bij. Onze advocaten beschikken over ruime kennis van zekerheden zodat wij u kunnen adviseren over pand- en hypotheekrechten, borgtochten maar ook over bijvoorbeeld eigendomsvoorbehoud en het recht van reclame.